Dameskoor O.L.V. van Altijd Durende Bijstand Viert Jubileum

'Bij uitvaarten kunnen we ons als koor
altijd een stuk beter concentreren'


Het koor in de beginjaren.
FOTO COLLECTIE CISKA VAN GILS

Door Addo Sprangers

BREDA - Het dameskoor van de parochie Onze-Lieve-Vrouwe van Altijd Durende Bijstand bestaat volgende maand precies veertig jaar. Voorzitter Ciska van Gils was er vanaf het allereerste begin bij. Samen met bestuurslid Ria Emmen blikt zij terug op vier decennia rouw- en trouwdiensten in de kerk aan het Mgr. Nolensplein. Een verhaal over begrafenissen met militaire eer, tot tranen bewegende witte doodskistjes en Indische afscheidsrituelen.

Toen ze bij de oprichting tot het dameskoor toetrad was ze het jongste lid, vertelt Ciska van Gils. "Nu ben ik het oudste lid. In de zestiger jaren werden meerdere koren opgericht om de doordeweekse rouw- en trouwdiensten te ondersteunen. In onze parochie werd vanaf de preekstoel een oproep gedaan. Of er nog dames genegen waren om hun zangtalenten ten toon te spreiden."

Vreemde gewaarwording

Op 18 april 1966 was de oprichting van het koor een feit. Volgens Ciska van Gils telde het koor in eerste instantie zestien leden, een aantal dat al snel uitgroeide tot 22 leden. "Opeens was je met een groep moeders bij elkaar om tijdens repetities Latijnse missen in te studeren. Mij gaf dat echt een kick. Het was een vreemde gewaarwording, want normaal gesproken zaten we allemaal thuis om voor de kinderen te zorgen. Als jongste lid had ik ook erg jonge kinderen. De jongste zat toen nog op de kleuterschool. Die nam ik in de vakanties soms mee naar de repetities van het koor."

Wachten op Heeroom

Volgens Ciska van Gils waren de Latijnse missen eerst en vooral bedoeld voor uitvaarten. "Niet veel later breiden we het repertoire uit voor trouwmissen en zongen we ook bij jubilea en zilveren- en gouden bruiloften. In de beginjaren van het koor zongen we vooral bij huwelijksvoltrekkingen. Hier in de Heuvel zag je dan ook veel opgroeiende kinderen. Uitvaarten waren er in de kerk een stuk minder. Ik herinner me nog dat een Heeroom een keer een bruidspaar zou trouwen en ook de kerkdienst zou doen. Iedereen stond in vol ornaat op de Heeroom te wachten, maar hij kwam niet opdagen. In allerijl moesten we toen nog een priester optrommelen om het kerkelijk huwelijk door te kunnen laten gaan. Dat zorgde natuurlijk voor grote consternatie."

Snel koffie drinken

Na verloop van tijd veranderde het beeld, weet ze. "Het aantal huwelijken werd een stuk minder, maar we kregen des te meer uitvaarten. Vaak wel drie keer per week en soms wel twee op een ochtend. Dan was het snel de pastorie in, koffie drinken en hup, naar de volgende uitvaart."

Concentratie

Ciska van Gils en Ria Emmen delen het gevoel dat het voor het koor prettiger zingen is tijdens een uitvaartdienst dan bij een huwelijksmis. "Het is dan doorgaans veel rustiger. Bij een huwelijk lijkt iedereen veel meer opgewonden en lopen er vaak ook allemaal kinderen rond. Als koor kun je je bij een uitvaart gewoon veel beter concentreren."

Engelen-mis

Sommige uitvaarten staan Ciska van Gils nog heel goed bij, zegt ze. "We hebben één keer een mis gehad waarbij een jonge marinier met militaire eer werd begraven. Dat is toch wel bijzonder. Ook de uitvaart van een Indische moeder kan ik me nog goed voor de geest halen. Aan het eind van de mis ging de kist open en volgde er rondom de kist een heel ritueel van zang en dans door de familie. Een Engelen-mis die bij de begrafenis van een kind of baby werd gehouden lag heel gevoelig. Bij het zien van zo'n klein wit doodskistje moesten we zelf ook huilen. Een uitvaart van een gestorven koorlid was ook moeilijk, want daar zongen we als koor natuurlijk ook bij."

Samen zingen

Het dameskoor Onze-Lieve-Vrouwe van Altijd Durende Bijstand zong ook nog een aantal jaren samen met het toen nog bestaande herenkoor van de parochie, vertellen de dames. "Maar het herenkoor is al zeker tien jaar geleden opgeheven. Naast de doordeweekse diensten zingen wij ook op zon- en feestdagen, afwisselend met het Oranjeboom-koor. Onze parochie heeft namelijk twee koren. Ons kent iedereen als het dameskoor.

Bedevaart

Op de agenda staan jaarlijks een aantal vaste punten. Zo verzorgt het koor de zang bij de paas- en kerstvieringen van De Zonnebloem, verzorgt zij één à twee keer per jaar een optreden in het Amphia Ziekenhuis aan de Langendijk, is er ieder jaar in november het Cecilia-feest en maakt het koor jaarlijks een uitstapje waarbij een museumbezoek wordt afgesloten met ergens uit eten. Ciska van Gils: "Bovendien gaan we al zeker twintig jaar naar het Maria-bedevaartsoord Beauraing in België. Daar zingen we de mis en het lof voor de doorgaans zieke en invalide mensen die daar op bedevaart gaan. Voor ons is het een uitstapje, maar wel een met een serieus tintje. Het is in de bus ook al volop bidden en zingen."

Heimwee naar het koor

Momenteel telt het koor nog veertien dames in de leeftijd van 55 tot en met 75 jaar, weet Ciska van Gils. "Het ledenaantal blijft redelijk stabiel, we hebben al die jaren toch altijd wel nieuwe aanwas gekregen. Alle koorleden zijn afkomstig uit de Heuvel, we wonen allemaal rondom de kerk. Eigenlijk is het koor één grote groep vriendinnen. Je kent elkaar en weet alles van elkaar. Er hangt een goede sfeer. We hebben één mevrouw gehad die tot haar negentigste jaar bij het koor heeft gezongen. Ze zit nu in een verzorgingshuis en heeft nog altijd heimwee naar het koor."


Ria Emmen (l) en Ciska van Gils.
Foto Addo Sprangers

Bron: De Bredase Bode, 22 maart 2006